Bakır Bara Akım Taşıma Kapasitesi Tablosu

Bakır bara akım taşıma kapasitesi, bir bakır baranın veya iletkenin izin verilen sıcaklık artışını aşmadan sürekli olarak taşıyabileceği en yüksek akımdır. Alçak gerilim panolarında bu değer; bara kesitine, yüzey durumuna, faz başına kullanılan bara adedine, ortam sıcaklığına ve montaj yönüne göre değişir. Referans koşul genellikle 35 °C ortam sıcaklığı ve 65 °C bara sıcaklığıdır.

Hızlı erişim: Akım taşıma tablosu · Düzeltme katsayıları · Bara seçimi

Tanım

Bakır Bara Nedir, Neden Tercih Edilir?

Bakır bara, pano içinde enerjinin ana giriş noktasından çıkışlara dağıtılmasını sağlayan dikdörtgen kesitli iletkendir. Kablo yerine bara kullanılmasının nedeni, yüksek akımlarda daha kompakt, daha düşük empedanslı ve mekanik olarak daha kararlı bir dağıtım sağlamasıdır. Bakırın yüksek iletkenliği, kısa devre kuvvetlerine karşı iyi mekanik dayanımı ve bağlantı noktalarında düşük temas direnci sunması, onu alçak ve orta gerilim panolarında standart çözüm hâline getirir.

Özdirenç (20 °C)0,0178 Ω·mm²/m
Yoğunluk8,89 g/cm³
Erime sıcaklığı1083 °C
Malzeme sınıfıE-Cu / Cu-ETP
Etkenler

Akım Taşıma Kapasitesini Etkileyen Faktörler

Bir baranın taşıyabileceği akım yalnızca kesitine bağlı değildir. Baranın ürettiği ısıyı çevreye ne kadar hızlı atabildiği belirleyicidir.

01

Yüzey Durumu

Koyu ve mat boyalı yüzey, ışıma yoluyla ısı atımını artırır ve kapasiteyi yaklaşık %15 yükseltir.

02

Bara Adedi ve Aralığı

Yan yana baralar birbirini ısıtır; yakınlık ve yüzey etkisi nedeniyle kazanç doğrusal değildir.

03

Ortam Sıcaklığı

Pano içi sıcaklık yükseldikçe izin verilen sıcaklık farkı daralır ve taşınabilir akım düşer.

04

Montaj Yönü ve Havalandırma

Dikey montaj konveksiyonu güçlendirir; havalandırmasız kapalı hacimlerde kapasite azalır.

Tablo 1

Bakır Bara Akım Taşıma Kapasitesi Tablosu

Aşağıdaki değerler faz başına tek bara, dikey montaj, 50 Hz alternatif akım, 35 °C ortam sıcaklığı ve 65 °C bara sıcaklığı için yaklaşık referans değerlerdir. Direnç değerleri 20 °C doğru akım direncidir.

Tabloyu yana kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.

Bakır bara boyutlarına göre kesit, ağırlık, direnç ve akım taşıma kapasitesi tablosu
Bara (mm) Kesit (mm²) Ağırlık (kg/m) Direnç (µΩ/m) Çıplak (A) Boyalı (A)
12×2 24 0,21 742 123 140
15×2 30 0,27 593 145 165
15×3 45 0,40 396 180 205
20×2 40 0,36 445 182 210
20×3 60 0,53 297 226 260
20×5 100 0,89 178 313 360
25×3 75 0,67 237 274 315
25×5 125 1,11 142 371 425
30×3 90 0,80 198 321 370
30×5 150 1,33 119 428 490
40×3 120 1,07 148 414 475
40×5 200 1,78 89,0 541 620
40×10 400 3,56 44,5 848 975
50×5 250 2,22 71,2 651 750
50×10 500 4,45 35,6 1000 1150
60×5 300 2,67 59,3 761 875
60×10 600 5,33 29,7 1150 1325
80×5 400 3,56 44,5 979 1125
80×10 800 7,11 22,3 1450 1665
100×5 500 4,45 35,6 1190 1370
100×10 1000 8,89 17,8 1740 2000
120×10 1200 10,67 14,8 2020 2325
Tablo 2

Düzeltme Katsayıları

Tablo 1 değeri, projenin gerçek koşullarına göre aşağıdaki katsayılarla çarpılarak kullanılır. Katsayılar birbiriyle çarpılır.

Bakır bara akım taşıma kapasitesi düzeltme katsayıları
Etken Durum Katsayı
Yüzey durumu Çıplak (parlak) bakır 1,00
Yüzey durumu Koyu renk boyalı bakır 1,15
Faz başına bara adedi 1 bara 1,00
Faz başına bara adedi 2 bara 1,80
Faz başına bara adedi 3 bara 2,45
Faz başına bara adedi 4 bara 3,00
Ortam sıcaklığı 25 °C 1,10
Ortam sıcaklığı 30 °C 1,05
Ortam sıcaklığı 35 °C (referans) 1,00
Ortam sıcaklığı 40 °C 0,94
Ortam sıcaklığı 45 °C 0,88
Ortam sıcaklığı 50 °C 0,81
Montaj yönü Dikey (bara yüzeyi düşey) 1,00
Montaj yönü Yatay 0,95
Iizin = Itablo × kyüzey × kbara × ksıcaklık × kmontajÖrnek: 40×10 mm bara, boyalı, faz başına 2 adet, 40 °C ortam, dikey montaj → 848 × 1,15 × 1,80 × 0,94 × 1,00 ≈ 1650 A

Tablo değerleri referans niteliğindedir

Bara seçimi yalnızca sürekli akıma göre yapılmaz. Kısa devre termik ve dinamik dayanımı, bara mesafeleri, izolatör aralıkları, bağlantı torkları ve pano içi sıcaklık artışı IEC 61439 kapsamında ayrıca doğrulanmalıdır. Devpan, panolarınızın bara hesabını ve tip test doğrulamasını proje bazında yapar.

Bara hesabı için bize ulaşın

Uygulama

Bara Seçiminde İzlenecek Adımlar

  1. Sürekli işletme akımını belirleyin. Ana giriş şalterinin anma akımı ve eş zamanlılık katsayısını dikkate alın.
  2. Ortam koşullarını tanımlayın. Pano içi sıcaklık, montaj yönü, havalandırma durumu ve yüzey işlemini netleştirin.
  3. Tablodan aday kesiti seçin. Tablo 1 değerini Tablo 2 katsayılarıyla düzeltip işletme akımıyla karşılaştırın.
  4. Kısa devre dayanımını doğrulayın. Beklenen kısa devre akımı ve süresi için termik ve dinamik zorlanmayı hesaplayın.
  5. Mesnet ve izolatör aralığını hesaplayın. Kısa devre kuvvetlerine karşı bara mesnetlerinin aralığı buna göre belirlenir.
  6. Bağlantı noktalarını planlayın. Delik yerleşimi, temas yüzeyi ve sıkma torku kesit kadar önemlidir.
Hesaplayıcı

Bakır Bara Kesit Hesaplayıcı

Gerekli akımı ve montaj koşullarını girin; hesaplayıcı yukarıdaki tablo değerlerini ve düzeltme katsayılarını uygulayarak uygun bara kesitini önerir.

Sonuç ön boyutlandırma içindir; 35 °C ortam ve 65 °C bara sıcaklığı referans alınmıştır. Kısa devre dayanımı, sıcaklık artışı doğrulaması ve IEC 61439 tasarım doğrulaması projeye özel yapılmalıdır.

Projeniz için kesit hesabı isteyin
Dikkat

Sık Yapılan Hatalar

  • Tablo değerinin ortam sıcaklığı düzeltmesi yapılmadan doğrudan kullanılması.
  • Faz başına iki baranın kapasiteyi iki katına çıkardığının varsayılması.
  • Bağlantı deliklerinin etkin kesit kaybını hesaba katmaması.
  • Nötr baranın harmonik yüklerde faz barasından küçük seçilmesi.
  • Bağlantı torklarının uygulanmaması veya periyodik olarak kontrol edilmemesi.
  • Bara mesnet aralığının kısa devre kuvvetlerine göre değil, göz kararı belirlenmesi.
Kısaca Özet

  • Malzeme: E-Cu elektrolitik bakır, en az %99,9 saflık
  • Özdirenç: 0,0178 Ω·mm²/m (20 °C)
  • Referans koşul: 35 °C ortam, 65 °C bara sıcaklığı, dikey montaj, çıplak yüzey
  • Boyalı bara: Koyu mat boya ile kapasite yaklaşık %15 artar
  • Çoklu bara: 2 bara ≈ 1,80 kat, 3 bara ≈ 2,45 kat (iki katı değil)
  • Örnek: 40×10 mm çıplak bakır bara referans koşulda yaklaşık 848 A taşır.
Sık Sorulan Sorular

Bakır Akım Taşıma Kapasitesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bakır akım taşıma kapasitesi nedir?

Bakır akım taşıma kapasitesi, bir bakır bara veya iletkenin izin verilen sıcaklık artışını aşmadan sürekli olarak taşıyabileceği en yüksek akımdır. Pano uygulamalarında referans koşul genellikle 35 °C ortam sıcaklığı ve 65 °C bara sıcaklığıdır.

30×5 bakır bara kaç amper taşır?

Tablo 1’deki referans koşullarda (35 °C ortam sıcaklığı, faz başına tek bara) 30×5 mm bakır bara çıplak olarak 428 A, koyu renk boyalı olarak 490 A taşır. Farklı ortam sıcaklığı veya faz başına birden fazla bara için Tablo 2’deki düzeltme katsayılarını uygulayın.

Bakır bara kesiti nasıl seçilir?

Önce tesisin sürekli işletme akımı belirlenir, ardından tablo değeri; yüzey durumu, faz başına bara adedi, ortam sıcaklığı ve montaj yönü katsayılarıyla düzeltilir. Bulunan değer işletme akımına eşit veya büyük olmalıdır. Ayrıca kısa devre dayanımı ayrıca doğrulanır.

Boyalı bakır bara neden daha fazla akım taşır?

Koyu renkli mat boya, baranın yüzey ışıma katsayısını yükseltir ve ısının çevreye daha hızlı atılmasını sağlar. Bu sayede aynı kesitte yaklaşık yüzde 15 daha yüksek akım taşınabilir.

İki bara yan yana kullanılınca kapasite iki katına çıkar mı?

Hayır. Yan yana yerleştirilen baralar birbirini ısıtır ve akım dağılımı yüzey etkisi nedeniyle bozulur. İki bara için kapasite yaklaşık 1,8 kat, üç bara için yaklaşık 2,45 kat artar.

Ortam sıcaklığı arttığında ne olur?

Pano içi sıcaklık yükseldikçe baranın çevreye ısı atma kabiliyeti azalır ve taşınabilecek akım düşer. 50 °C ortamda kapasite, 35 °C referans değerinin yaklaşık yüzde 81’ine iner.

Bakır bara mı alüminyum bara mı tercih edilmeli?

Bakır, alüminyuma göre daha yüksek iletkenliğe sahiptir; aynı akım için yaklaşık yüzde 35-40 daha küçük kesit yeterlidir. Alüminyum ise daha hafif ve genellikle daha ekonomiktir. Yer kısıtı ve bağlantı güvenilirliği bakırı, ağırlık ve maliyet alüminyumu öne çıkarır.

Baraya delik açmak kapasiteyi düşürür mü?

Evet. Bağlantı delikleri baranın etkin kesitini azaltır ve delik çevresinde akım yoğunlaşması oluşur. Delikler mümkün olduğunca küçük tutulmalı ve akım yönüne dik sıralar hâlinde açılmamalıdır.

Bara bağlantılarında nelere dikkat edilir?

Temas yüzeyleri temiz ve düz olmalı, uygun tork ile sıkılmalı, farklı metaller arasında uygun ara yüzey kullanılmalıdır. Gevşek veya oksitlenmiş bağlantılar lokal ısınmanın en yaygın nedenidir; termal kamera ile periyodik kontrol önerilir.

İlgili Teknik Bilgiler