Kablo akım taşıma kapasitesi, bir enerji kablosunun iletken sıcaklığı izin verilen sınırı aşmadan sürekli olarak taşıyabileceği en yüksek akımdır. Aşağıdaki NYY kablo akım taşıma kapasitesi tabloları 1,5–300 mm² kesitler için toprakta ve havada amper değerlerini verir. TS 212 standardına göre üretilen YVV (NYY) 0,6/1 kV PVC izoleli bakır iletkenli enerji kablolarında bu sınır 70 °C iletken sıcaklığıdır; taşınabilecek akım ise kesite, damar sayısına ve kablonun toprakta mı havada mı döşendiğine göre değişir.
Hızlı erişim: Tek damarlı · Çok damarlı · Azaltılmış nötr · Kesit seçimi
YVV (NYY) Kablo Nedir?
YVV kablo, bakır iletkeni PVC ile yalıtılmış, damarları birlikte kılıflanmış ve en dışta siyah PVC bir dış kılıfla korunmuş alçak gerilim enerji kablosudur. Uluslararası literatürde NYY kısaltmasıyla anılan bu kablo, TS 212 kapsamında üretilir ve 0,6/1 kV anma gerilimine sahiptir. Mekanik dayanımı, nem ve kimyasallara karşı direnci sayesinde alçak gerilim dağıtım tesislerinin en yaygın kullanılan kablo tipidir.
YVV (NYY) Kablo Nerelerde Kullanılır?
YVV kablolar, enerjinin dağıtım noktasından tüketim noktasına taşındığı hemen her ortamda kullanılabilir. Doğrudan toprağa gömülebilmesi ve dış ortam koşullarına dayanması, onu saha uygulamalarında öne çıkarır.
Toprak Altı ve Kablo Kanalları
Doğrudan toprağa gömülerek veya beton kanal, boru ve kablo tavaları içinde çekilerek ana enerji hatlarında kullanılır.
Bina İçi ve Dış Ortam
Dahili ve harici tesisatta; nem, güneş ve mekanik etkilerin bulunduğu açık alanlarda güvenle uygulanır.
Su Altı Geçişleri
Tatlı suda kullanılabilir; özel imalat yapılması hâlinde tuzlu su ortamlarında da tercih edilebilir.
Endüstriyel ve Enerji Tesisleri
Enerji santralleri, şalt tesisleri, fabrikalar ve OSB altyapılarında ana besleme ile tali dağıtım hatlarında kullanılır.
Kablonun Yapısı
Tek damarlı YVV kablolarda 10 mm²’ye kadar olan kesitler tek telli, 10 mm²’den büyük kesitler çok tellidir. Çok damarlı tiplerde damarlar birbirine burulur; burulmuş damar demetinin üzerine ortak bir kılıf çekilir ve en dışta siyah renkli PVC dış kılıf yer alır. Bu katmanlı yapı, kabloya hem elektriksel yalıtım hem de darbe ve neme karşı mekanik koruma sağlar.
Bakır iletken
Tek telli veya çok telli elektrolitik bakır.
PVC yalıtkan
Her damarı tek tek saran yalıtım katmanı.
Ortak kılıf
Burulmuş damarları bir arada tutar.
Siyah dış kılıf
UV, nem ve darbeye karşı koruma sağlar.
Akım taşıma kapasitesi, kablonun nasıl döşendiğine bağlıdır.
Aynı kesitli bir kablo, havada tek başına döşendiğinde tablodaki değere yakın çalışırken; tava üzerinde birden fazla devreyle yan yana döşendiğinde gruplama nedeniyle daha düşük akımda kalır.
Bu nedenle aşağıdaki tablolardaki değerler, ortam sıcaklığı ve gruplama düzeltme katsayılarıyla birlikte değerlendirilir. Devreler arasında bırakılan hava aralığı ve düzenli bağlama, kapasiteyi korumanın en pratik yoludur.
Faz sıralamasının korunması ve uç etiketlemesi, kapasite kadar bakım kolaylığı açısından da önemlidir.
Tava dolgu oranı da kapasiteyi etkiler; kesitin tamamının dolduğu güzergâhlarda ısı atımı zorlaştığı için planlamada ek pay bırakılır.
Tek Damarlı YVV (NYY) Akım Taşıma Kapasitesi
Aşağıdaki değerler tek damarlı YVV (NYY) kabloların referans koşullardaki akım taşıma kapasitelerini gösterir. Toprakta ve havada sütunları, kablonun döşendiği ortama göre kullanılmalıdır.
| Kesit (mm²) | Tel | İletken Ø (mm) | Kılıf (mm) | Dış Ø (mm) | Büküm Ø (mm) | Direnç (Ω/km) | Toprakta (A) | Havada (A) | Ağırlık (kg/km) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1×1,5 | 1 | 1,38 | 1,5 | 8 | 11 | 12,1 | 37 | 26 | 65 |
| 1×2,5 | 1 | 1,8 | 1,5 | 8,4 | 11 | 7,28 | 50 | 35 | 80 |
| 1×4 | 1 | 2,26 | 1,5 | 8,9 | 12 | 4,56 | 65 | 46 | 110 |
| 1×6 | 1 | 2,8 | 1,5 | 9,4 | 13 | 3,03 | 83 | 58 | 140 |
| 1×10 | 7 | 4,1 | 1,5 | 10,7 | 14 | 1,83 | 110 | 80 | 195 |
| 1×16 | 7 | 5,2 | 1,5 | 11,7 | 15 | 1,15 | 145 | 105 | 270 |
| 1×25 | 7 | 6,4 | 1,5 | 12,9 | 18 | 0,727 | 190 | 140 | 370 |
| 1×35 | 19 | 7,7 | 1,5 | 14,1 | 20 | 0,524 | 235 | 175 | 480 |
| 1×50 | 19 | 9,2 | 1,5 | 15,06 | 23 | 0,387 | 280 | 215 | 640 |
| 1×70 | 19 | 11 | 1,5 | 17,2 | 26 | 0,268 | 350 | 270 | 850 |
| 1×95 | 19 | 12,7 | 1,6 | 19,4 | 29 | 0,193 | 420 | 335 | 1115 |
| 1×120 | 37 | 14,4 | 1,6 | 21,4 | 30 | 0,153 | 480 | 390 | 1340 |
| 1×150 | 37 | 16,1 | 1,8 | 23 | 33 | 0,124 | 540 | 445 | 1660 |
| 1×185 | 37 | 18 | 2 | 25,7 | 36 | 0,0991 | 620 | 510 | 2030 |
| 1×240 | 61 | 20,5 | 2,2 | 29 | 44 | 0,0754 | 770 | 620 | 2650 |
| 1×300 | 61 | 22,7 | 2,4 | 32 | 48 | 0,0601 | 820 | 710 | 3370 |
Çok Damarlı YVV (NYY) Akım Taşıma Kapasitesi
İki, üç ve dört damarlı YVV kablolarda damarlar birbirini ısıttığı için aynı kesitteki tek damarlı kabloya kıyasla taşınabilen akım daha düşüktür.
| Kesit (mm²) | Tel | İletken Ø (mm) | Kılıf (mm) | Dış Ø (mm) | Büküm Ø (mm) | Direnç (Ω/km) | Toprakta (A) | Havada (A) | Ağırlık (kg/km) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2×1,5 | 1 | 1,38 | 0,8 | 11 | 14 | 12,1 | 30 | 21 | 170 |
| 2×2,5 | 1 | 1,8 | 0,9 | 13 | 16 | 7,28 | 41 | 29 | 220 |
| 2×4 | 1 | 2,26 | 1 | 15 | 17 | 4,56 | 53 | 38 | 290 |
| 2×6 | 1 | 2,8 | 1 | 15 | 18 | 3,03 | 66 | 48 | 350 |
| 2×10 | 7 | 4,1 | 1 | 17 | 21 | 1,83 | 88 | 66 | 480 |
| 3×1,5 | 1 | 1,38 | 0,8 | 12 | 15 | 12,1 | 27 | 18 | 190 |
| 3×2,5 | 1 | 1,8 | 0,9 | 13 | 16 | 7,28 | 36 | 25 | 260 |
| 3×4 | 1 | 2,26 | 1 | 15 | 19 | 4,56 | 46 | 34 | 340 |
| 3×6 | 1 | 2,8 | 1 | 16 | 20 | 3,03 | 58 | 44 | 420 |
| 3×10 | 7 | 4,1 | 1 | 17 | 21 | 1,83 | 77 | 60 | 580 |
| 4×1,5 | 1 | 1,38 | 0,8 | 13 | 16 | 12,1 | 27 | 18 | 230 |
| 4×2,5 | 1 | 1,8 | 0,9 | 14 | 17 | 7,28 | 36 | 25 | 300 |
| 4×4 | 1 | 2,26 | 1 | 16 | 19 | 4,56 | 46 | 34 | 410 |
| 4×6 | 1 | 2,8 | 1 | 17 | 21 | 3,03 | 58 | 44 | 510 |
| 4×10 | 7 | 4,1 | 1 | 20 | 23 | 1,83 | 77 | 60 | 780 |
| 4×16 | 7 | 5,2 | 1 | 23 | 27 | 1,15 | 100 | 80 | 1100 |
Azaltılmış Nötr İletkenli YVV (NYY) Kablolar
Dengeli üç fazlı yüklerde nötr iletkeninden geçen akım düşük olduğu için nötr kesiti faz kesitinden küçük seçilebilir. 3×25/16 gösteriminde 25 mm² faz, 16 mm² nötr kesitini ifade eder.
| Kesit (mm²) | Tel | İletken Ø (mm) | Kılıf (mm) | Dış Ø (mm) | Büküm Ø (mm) | Direnç (Ω/km) | Toprakta (A) | Havada (A) | Ağırlık (kg/km) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3×25/16 | 7 | 6,4 | 1,5 | 27 | 33 | 0,727 | 130 | 105 | 1420 |
| 3×35/16 | 19 | 7,7 | 1,5 | 30 | 36 | 0,524 | 155 | 130 | 1790 |
| 3×50/25 | 19 | 9,2 | 1,5 | 36 | 44 | 0,387 | 185 | 160 | 2290 |
| 3×70/35 | 19 | 11 | 1,5 | 40 | 49 | 0,268 | 230 | 200 | 3066 |
| 3×95/50 | 19 | 12,7 | 1,6 | 45 | 55 | 0,193 | 275 | 245 | 4097 |
| 3×120/70 | 37 | 14,4 | 1,6 | 50 | 61 | 0,153 | 315 | 285 | 5700 |
| 3×150/70 | 37 | 16,1 | 1,8 | 52 | 69 | 0,124 | 355 | 325 | 6132 |
| 3×185/95 | 37 | 18 | 2 | 59 | 77 | 0,0991 | 400 | 370 | 7625 |
| 3×240/120 | 61/37 | 20,5 | 2,2 | 66 | 82 | 0,0754 | 460 | 435 | 9950 |
| 3×300/150 | 61/37 | 22,7 | 2,4 | 73 | 92 | 0,0601 | 520 | 500 | 12500 |
Tablo değerleri referans koşullar içindir
Yukarıdaki akım değerleri; standart ortam sıcaklığı, standart toprak termal direnci ve tek kablo döşemesi kabulüyle verilmiştir. Gerçek projede ortam sıcaklığı, döşeme derinliği, toprak cinsi, yan yana döşenen kablo sayısı ve harmonik yükler için düzeltme katsayıları uygulanmalıdır. Devpan mühendislik ekibi, projenize özel kesit hesabını sizin için yapar.
Kablo Kesiti Nasıl Seçilir?
- İşletme akımını belirleyin. Tesisin veya besleyeceğiniz çıkışın anma gücünden, gerilim ve güç katsayısını kullanarak sürekli işletme akımını hesaplayın.
- Döşeme ortamını seçin. Kablo toprağa mı gömülecek, kanala mı çekilecek yoksa havada mı taşınacak? Tablodaki uygun sütunu buna göre kullanın.
- Düzeltme katsayılarını uygulayın. Ortam sıcaklığı, gruplama ve döşeme derinliğine göre tablo değerini azaltın.
- Gerilim düşümünü kontrol edin. Hat uzunluğu ve tablodaki direnç değeriyle gerilim düşümünü hesaplayın; sınırı aşıyorsa kesiti büyütün.
- Kısa devre dayanımını doğrulayın. Kesitin, koruma cihazının açma süresi boyunca oluşacak kısa devre akımına dayandığından emin olun.
- Koruma cihazıyla uyumu sağlayın. Seçilen kesit, panodaki şalter/sigorta anma akımı ve seçicilik planıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Kablo Kesiti Hesaplayıcı (NYY / YVV)
Yükü, döşeme koşullarını ve hat uzunluğunu girin; hesaplayıcı akım taşıma kapasitesi ve gerilim düşümüne göre en küçük uygun kesiti önerir.
Ön boyutlandırma içindir. Kabuller: referans sıcaklık toprakta 20 °C, havada 30 °C; PVC yalıtım (70 °C); gruplamada kablolar yan yana temaslı tek sıra (IEC 60364-5-52); gerilim düşümünde 70 °C iletken direnci ve X ≈ 0,08 Ω/km. Kısa devre dayanımı, koruma koordinasyonu ve harmonikler projeye özel kontrol edilmelidir.
Projeniz için kesit hesabı isteyin- Kablo tipi: YVV (NYY) – PVC izoleli, PVC dış kılıflı, bakır iletkenli enerji kablosu
- Standart: TS 212
- Anma gerilimi: 0,6/1 kV
- En yüksek iletken sıcaklığı: 70 °C
- İletken yapısı: Tek damarlılarda 10 mm²’ye kadar tek telli, 10 mm²’den büyük kesitlerde çok telli
- Kesit aralığı: 1,5 mm² – 300 mm² (tek damarlı), 3×25/16 – 3×300/150 (azaltılmış nötrlü)
- Akım değerleri: Toprakta ve havada döşeme için ayrı verilir; toprakta döşenen kablo ısıyı daha iyi attığı için genellikle daha yüksek akım taşır.
Kablo Taşıma Kapasiteleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kablo taşıma kapasitesi nedir?
Kablo taşıma kapasitesi, bir enerji kablosunun iletken sıcaklığı izin verilen sınırı (YVV/NYY kablolarda 70 °C) aşmadan sürekli olarak iletebileceği en yüksek akımdır. Değer; kesite, damar sayısına, döşeme ortamına ve ortam sıcaklığına bağlıdır.
YVV ile NYY aynı kablo mudur?
Evet. YVV, TS 212 standardındaki Türkçe gösterimdir; NYY ise aynı kablonun VDE kökenli uluslararası kısaltmasıdır. Her ikisi de PVC izoleli, PVC dış kılıflı, 0,6/1 kV bakır iletkenli enerji kablosunu tanımlar.
YVV (NYY) kablo nerelerde kullanılır?
Toprak altında, kablo kanallarında, bina içinde ve dışında, tatlı suda (özel imalatla tuzlu suda), enerji santrallerinde, endüstriyel tesislerde ve şalt tesislerinde enerji kablosu olarak kullanılır.
Kablo toprakta mı yoksa havada mı daha fazla akım taşır?
Toprakta döşenen kablo genellikle daha yüksek akım taşır; çünkü toprak, kabloda oluşan ısıyı havaya göre daha etkili uzaklaştırır. Örneğin 4×16 mm² YVV kablo toprakta 100 A, havada 80 A taşır.
YVV kablonun en yüksek iletken sıcaklığı kaçtır?
Sürekli işletmede en yüksek iletken sıcaklığı 70 °C’dir. Kısa devre durumunda izin verilen sıcaklık sınırı ise daha yüksektir ve kısa süreli olarak geçerlidir.
YVV kablonun iletken yapısı nasıldır?
Tek damarlı kablolarda 10 mm²’ye kadar olan kesitler tek telli, 10 mm²’den büyük kesitler çok tellidir. Birbirine burulmuş damarların üzerinde ortak bir kılıf, en dışta ise siyah PVC dış kılıf bulunur.
4×16 mm² YVV kablo kaç amper taşır?
TS 212 tablo değerlerine göre 4×16 mm² YVV (NYY) kablo toprakta 100 A, havada 80 A taşır. Direnci 1,15 Ω/km, dış çapı 23 mm ve ağırlığı yaklaşık 1100 kg/km’dir.
Tablodaki akım değerleri her koşulda geçerli midir?
Hayır. Tablo değerleri referans koşullar içindir. Ortam sıcaklığı, toprak termal direnci, döşeme derinliği, yan yana döşenen kablo sayısı ve harmonik yükler için düzeltme katsayıları uygulanmalıdır.
İlgili Teknik Bilgiler
- Formlama (IEC 61439 Form Tipleri) – Pano içi ayırma seviyeleri ve form sınıfları
- Bakır Akım Taşıma Kapasiteleri – Bara kesitlerine göre akım değerleri
- IP Koruma Sınıfı – Pano gövdelerinde toz ve su koruma dereceleri
- Akım Trafosu C/k Ayarı – Koruma rölesi ayarlarında C/k hesabı
- DevPanel Ana Dağıtım Panosu – Kablo giriş/çıkış çözümleriyle ana dağıtım panoları
- DevBox Tali Dağıtım Panosu – Saha dağıtımı için tali pano çözümleri